Ostropest plamisty Silabum marianum jest ważną rośliną przemysłową uprawianą w wielu krajach. W Polsce obszar upraw ortopestu obejmował przed laty powierzchnię oloło 2000 ha. Uprawia się go ze względu na nasiona zawierające bioflawonoidy, w których najbardziej czynną grupą jest sulimaryna, występująca w nasionach w ilości do 3%. Sylimaryna stanowi mieszaninę flawonoliganów wśród których dominuje sylibina najbardziej aktywny flawonoid. Ostropest już w czasach Cesarstwa Rzymskiego stosowany był do zwiększenia przepływu żółci, a także do ochrony przed chorobami wątroby. Sylimaryna chroni przed wirusowym zapaleniem wątroby, przed czynnikami uszkadzającymi jej komórki, np. alkohol, metale ciężkie, pomaga również w ich regeneracji. Dział a jak silny antyutleniacz silniejszy od witaminy E chroniąc przed utratą glutationu, najważniejszego antyutleniacza wewnątrzkomórkowego, jaki wytwarza organizm. Ostropest plamisty jest rośliną jarą. Głównymi producentami tej rośliny w świecie są Chiny i Bułgaria. Znaczne ilości ostropestu uprawia się w Czechach. W technologii przerobu ostropestu głównym produktem jest makuch. Natomiast olej jest traktowany jako odpad i przeznacza się go do produkcji biopaliw. Makuch z ostropestu poszukiwany jest jako surowiec do pozyskiwania metodą ekstrakcji sylimaryny, leku wątrobowego.

Z uwagi na to, że niewielka część sylimaryny przechodzi do oleju podczas tłoczenia, olej nie może być traktowany jako spożywczy, chociaż jego skład kwasów tłuszczowych jest jak najbardziej dobry. Z przeprowadzonej ekstrakcji makuchu z ostropestu pozostaje doskonała pasza o zawartości białka ok. 25%, jednak podczas tłoczenia na zimno istnieje potrzeba dokonania procesu ekstruzji tej śruty.

Z uprawy tej rośliny można osiągnąć zbiór rzędu 1,8 tony z ha, a przychód dla rolnika jest wiekszy niż z uprawy rzepaku. Poza tym roślina ta nie ma dużych wymagań; udaje się dobrze na ziemiach słabych. Może być uprawiana kilka razy na tym samym stanowisku.

Informację na temat ostropestu udało mi się pozyskać podczas konferencji poświęconej biopaliwom, która odbyła się w dniu 28 lutego w WSA w Łomży.

Firma od której otrzymałem informację na temat tej rośliny jest przedstawicielem na Polskę urządzeń produkowanych w Czechach, które służą do tłoczenia oleju i produkcji biopaliw z nasion oleistych. Firma Farmet Ceska Skalice w Czechach, produkuje obok dużych pras FS 100 i FS 200TP i linii technologicznych, małe prasy zwane prasami farmerskimi. Ponadto firma ta oferuje do sprzedaży gotowe zestawy Farmer 20 wyposażone w prasę DUO wraz z kompletnym oprzyrządowaniem składającym się ze zbiorników, pompy i filtra oleju. Urządzenia te są zdolne do przerobu 15 ton nasion oleistych na miesiąc. Cena kompletnego zestawu 7200 EUR. W ofercie handlowej są prasy Farmet o mniejszym przerobie tj. 7,5 tony nasion na miesiąc. (12 kg/h). Cena prasy 2200 EUR. Dla większych przedsięwzięć inwestycyjnych proponowane są prasy Farmet Fl 200 o przerobie 150 kg nasion na godzinę. Cena takiej prasy wynosi około 21000 EUR.

Tłoczenie nasion oleistych to nie tylko rzepak. Okazuje się, że można robić doskonały interes tłocząc inne nasiona oleiste zwłaszcza dla farmacji.
Przykładem tego typu działań, według mojego rozmówcy są istniejące w kraju firmy tworzące pewien zamknięty krąg mający się wręcz doskonale...

Informacji w zakresie doboru pras, budowy tłoczni, filtracji oleju udzieli wszystkim zainteresowanym PPHU Maszyny i Przetwórstwo Nasion Oleistych, Panków, 258-125 Pszenno, tel./fax 0748505202 lub 074 8506803, tel. kom. 0609519561.

Dla zdobycia nasion ostropestu oraz innych roślin oleistych np. czarnóżki siewnej ogórecznika, pietruszki, dzikiej róży i innych, mogę polecić firmę Lewandowski Kruszynek 10. 87-853 Kruszyn, tel.054 2528418.

Opracował: mgr inż. Eugeniusz Mystkowski