Od 15 marca nabór wniosków na Program rolnośrodowiskowy

Rolnicy zainteresowani uczestnictwem w Programie rolnośrodowiskowym powinni skontaktować się z certyfikowanym doradcą, który stwierdzi czy w gospodarstwie spełnione są wszystkie kryteria dostępu do programu, zaproponuje, jakie pakiety można realizować oraz pomoże sporządzić pięcioletni plan działań rolnośrodowiskowych dla gospodarstwa.

Wniosek na realizację Programu rolnośrodowiskowego należy złożyć w Powiatowym biurze ARiMR w terminie od 15 marca do 15 maja.

Program rolnośrodowiskowy jest obowiązkowym instrumentem dla wszystkich krajów członkowskich. Polega, na świadczeniu przez rolników, określonych usług na rzecz ochrony środowiska i ochrony przyrody w zamian za płatności rolnośrodowiskowe. W Polsce, Program rolnośrodowiskowy realizowany jest od 2004 roku w ramach PROW 2004-2006, a od roku 2008 w ramach PROW 2007-2013. W województwie podlaskim w programie uczestniczy blisko 6000 rolników. W bieżącym roku pierwsi beneficjenci programu - rolnicy ekologiczni, kończą swoje pięcioletnie zobowiązanie. Pytani o to, co nastręcza im najwięcej problemów w realizacji programu twierdzą, że zmieniające się prawo i dokumentacja. Ciągła nowelizacja rozporządzeń sprawia wiele trudności również doradcom rolnośrodowiskowym współpracującym z rolnikami. W chwili pisania tego artykułu zapowiedziane są zmiany do "starego" i do "nowego" programu, o których poinformujemy państwa w następnych Wiadomościach Rolniczych i na stronie internetowej www.odr.pl. Pomimo tych trudności zachęcam rolników do uczestniczenia w programie, ponieważ za bycie "strażnikiem przyrody" dostaje się wynagrodzenie.

Główne założenia działania Program rolnośrodowiskowy w PROW 2007-2013.

Szczegółowe warunki oraz tryb przyznawania pomocy określa rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 28 lutego 2008 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania Program rolnośrodowiskowy objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 (Dz.U. 2008, nr 34, poz. 200).

Kryteria dostępu do programu

Rolnik może ubiegać się o płatność rolnośrodowiskową w ramach działania Program rolnośrodowiskowy, jeżeli:
1) posiada numer identyfikacyjny w ARiMR;
2) jest rolnikiem, posiadaczem samoistnym lub zależnym gospodarstwa rolnego położonego na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, o powierzchni UR nie mniejszej niż 1 ha;
3) zobowiąże się do realizacji Programu rolnośrodowiskowego przez okres 5 lat, zgodnie z planem działalności rolnośrodowiskowej;
4) zobowiąże się do przestrzegania podstawowych wymagań na obszarze całego gospodarstwa rolnego;
5) zobowiąże się do przestrzegania wymogów, wynikających z poszczególnych pakietów/wariantów rolnośrodowiskowych.
Podstawowe wymagania
Podstawowe wymagania są to normy obowiązkowe, związane w szczególności z ochroną środowiska, które muszą być przestrzegane przy prowadzeniu działalności rolniczej.

Zgodnie z rozporządzeniem Rady UE obejmują:
1) normy w rozumieniu przepisów o płatnościach do gruntów rolnych i płatności cukrowej;
2) wymogi podstawowe w zakresie zarządzania (SMR);
3) minimalne wymogi dotyczące stosowania nawozów i środków ochrony roślin;
4) inne wymogi obowiązkowe.
Te same wymagania obowiązują od 2008 roku rolników, ubiegających się o płatności obszarowe.
Wymogi obowiązujące we wszystkich pakietach

Rolnik realizujący zobowiązanie rolnośrodowiskowe w ramach wszystkich pakietów i ich wariantów, jest zobowiązany do:
. zachowania trwałych użytków zielonych i elementów krajobrazu rolniczego nieużytkowanych rolniczo w gospodarstwie,
. prowadzenia rejestru działalności rolnośrodowiskowej, zawierającego wykaz wypasów zwierząt oraz działań agrotechnicznych,
. przestrzegania innych wymogów określonych w poszczególnych pakietach i ich wariantach.
Pakiety rolnośrodowiskowe
Działanie Program rolnośrodowiskowy obejmuje 9 pakietów rolnośrodowiskowych. W każdym pakiecie są warianty rolnośrodowiskowe, do których przypisane są konkretne szczegółowe zadania określone w rozporządzeniu.

Pakiet 1. Rolnictwo zrównoważone

Realizacja zadań w ramach tego pakietu ma na celu ograniczenie negatywnego wpływu rolnictwa na środowisko. Realizacja na obszarze całego gospodarstwa rolnego, płatność tylko do gruntów ornych. Główne wymogi przy realizacji pakietu:
. przestrzeganie odpowiedniego następstwa roślin i doboru roślin (3 grupy roślin w ciągu 5 lat),
. ograniczenie nawożenia na GO do 150 kg N/ha, na TUZ - 120 kg N/ha,
. opracowanie corocznie planu nawozowego (należy posiadać aktualne analizy gleby!).

Pakiet 2. Rolnictwo ekologiczne

W tym pakiecie należy stosować metody uprawy ekologicznej, zgodnie z krajowymi i unijnymi przepisami o rolnictwie ekologicznym.
Warunkiem uczestnictwa w pakiecie jest rozpoczęcie procedury przestawiania na produkcję rolniczą metodami ekologicznymi pod kontrolą upoważnionej Jednostki Certyfikującej albo posiadanie certyfikatu zgodności wydanego przez taką jednostkę. Wymagania dotyczą m.in. przeznaczenia plonu, przestrzegania określonych terminów koszenia, wykonywania na plantacji zabiegów uprawowych i pielęgnacyjnych w przypadku upraw sadowniczych i jagodowych.

Pakiet 3. Ekstensywne trwałe użytki zielone

Wymogi w tym pakiecie dotyczą ograniczenia nawożenia azotem, zakazu przeorywania, wałowania, stosowania podsiewu, ilości i terminów pokosów oraz intensywności wypasu, w zależności od rodzaju wybranego wariantu oraz sposobu użytkowania danej działki: kośnego, pastwiskowego, czy kośno-pastwiskowego.

Pakiet 4. Ochrona zagrożonych gatunków ptaków i siedlisk przyrodniczych poza obszarami Natura 2000

Pakiet 5. Ochrona zagrożonych gatunków ptaków i siedlisk przyrodniczych na obszarach Natura 2000

W celu ochrony zagrożonych gatunków ptaków oraz zachowania cennych zbiorowisk roślinnych poza obszarami Natura 2000 (Pakiet 4.) oraz na obszarach Natura 2000 (Pakiet 5.) określono wymogi, które zakładają ograniczenie nawożenia, ilości i terminów pokosów lub kontrolę intensywności wypasu.
W tych pakietach podstawowym wymogiem jest posiadanie dokumentacji przyrodniczej sporządzonej przez upoważnionego eksperta w roku poprzedzającym rok rozpoczęcia realizacji zobowiązania rolnośrodowiskowego. Koszty transakcyjne poniesione w celu przygotowania takiej dokumentacji będą refundowane wraz z pierwszą płatnością rolnośrodowiskową.

Pakiet 6. Zachowanie zagrożonych zasobów genetycznych roślin w rolnictwie

Wymogi w tym pakiecie dotyczą uprawy lokalnych lub starych odmian gatunków roślin uprawnych zagrożonych wyginięciem i gatunków im towarzyszących.

Pakiet 7. Zachowanie zagrożonych zasobów genetycznych zwierząt w rolnictwie

Pakiet ten polega na wspieraniu i utrzymaniu hodowli lokalnych ras bydła, koni, owiec oraz świń zagrożonych wyginięciem, wpisanych do księgi hodowlanej oraz objętych programem ochrony zasobów genetycznych.

Pakiet 8. Ochrona gleb i wód

Podstawowe wymogi w tym pakiecie zmierzają do utrzymywania roślinności na gruntach ornych w okresie między dwoma plonami głównymi w formie zasiewu jednogatunkowego lub mieszanki kilku roślin oraz do zwiększenia udziału gleb z okrywą roślinną w okresie jesienno-zimowym.

Pakiet 9. Strefy buforowe

Zadania w tym pakiecie polegają głównie na utrzymywaniu istniejących stref buforowych i miedz śródpolnych, tworzących podłużne pasy roślinności, ograniczające zanieczyszczenia wód, przeciwdziałające erozji oraz zwiększające różnorodność biologiczną terenów rolnych.

Zachęcam rolników do uczestniczenia w Programie rolnośrodowiskowym, ponieważ za bycie "strażnikiem przyrody" dostaje się wynagrodzenie. Wnioski będą przyjmowane w terminie od 15 marca do 15 maja. Zainteresowanych prosimy o jak najszybsze skontaktowanie się z doradcami rolnośrodowiskowymi w biurach powiatowych PZDR oraz w PODR w Szepietowie. Lista doradców rolnośrodowiskowych jest na stronie internetowej www.odr.net.pl oraz www.cdr.gov.pl

Małgorzata Wróblewska

07.03.2009