Programy rolnośrodowiskowe w 2010 roku

W tym roku zmieniły się procedury ubiegania się o płatności rolnośrodowiskowe. Beneficjent programu, składa jeden wspólny wniosek na wszystkie dopłaty. W naszym województwie są to: dopłaty bezpośrednie (w tym do owoców miękkich i strączkowych), ONW, programy rolnośrodowiskowe, tzw. płatność zwierzęca,  cukrowa, do pomidorów i chmielu).

Wniosek w roku 2010 należy złożyć w Powiatowym biurze ARiMR (osobiście, lub pocztą) w terminie od 15 marca do 17 maja. Można to też zrobić po 17 maja 2010 r. - choć nie później niż do dnia 11 czerwca br., ale wtedy za każdy dzień roboczy opóźnienia należna rolnikowi kwota będzie malała o 1%.

Kto może przystąpić do programu?

W 2010 roku do programu mogą przystąpić rolnicy którzy:

• zakończyli swoje pięcioletnie zobowiązanie
• realizowali program minimum 3 lata i w 2009 roku wykonali ekspertyzę przyrodniczą albo nabyli zwierzęta ras  rodzimych (posiadają odpowiednie zaświadczenia i potwierdzoną listę zwierząt zakwalifikowanych do uczestnictwa w programie)
• nowi beneficjenci, którzy nie uczestniczyli jeszcze w tym działaniu.

Ponieważ czasu jest niewiele zainteresowanych przystąpieniem do programu rolnośrodowiskowego prosimy o zapoznanie się  z warunkami uczestnictwa w programie (informacje w zakładce obok) oraz o szybki kontakt  z doradcą rolnośrodowiskowym (lista w zakładce).

Doradca, przeanalizuje dane o gospodarstwie i wskaże możliwe do realizacji pakiety i warianty programu. Następnie   przygotuje "Plan działalności rolnośrodowiskowej" na 5 lat.

O ile z państwa dotychczasowej obserwacji i wiedzy wynikać będzie, że na łąkach i pastwiskach jest przypuszczenie wystąpienia cennych dla przyrody siedlisk i ptaków, doradca rolnośrodowiskowy, który będzie przygotowywał plan wskaże eksperta do wykonania dokumentacji przyrodniczej. Dokumentacja taka przygotowana musi być w roku poprzedzającym rozpoczęcie realizacji pakietów 4 i 5. Ochrona zagrożonych gatunków ptaków i siedlisk przyrodniczych (pełna informacja na temat realizacji  tego pakietu w zakładce). Brak dokumentacji nie wyklucza możliwości przystąpienia do programu w 2010 roku. Można podjąć realizację innych pakietów, później dodać lub zmienić realizowany pakiet.

Ustawodawca przewidział, iż można  w drugim lub trzecim roku realizacji programu dodać pakiety siedliskowe: pakiet 4. lub na obszarze objętym siecią Natura 2000 pakiet 5.

Rolnik może też w zakresie pakietów przyrodniczych po przygotowaniu ekspertyzy zamienić w całości lub części pakiet 3 na pakiet 4 lub 5 w następujących terminach: zobowiązanie podjęte w 2008 możliwa zamiana w 2010 roku, zobowiązanie podjęte w 2009 pakiet można zmienić w 2010 i 2011 roku, zobowiązanie podjęte w 2010 można będzie zmienić w 2011 roku.

Dodać zobowiązanie w trakcie realizacji programu rolnośrodowiskowego mogą też rolnicy, którzy nabyli stado zachowawcze zwierząt ras rodzimych. Można też zmieniać warianty i ich powierzchnię w pakiecie 2. Rolnictwo ekologiczne, w pakiecie 8. Ochrona gleb i wód oraz pakiecie 3. i 6 oraz zmieniać liczbę zwierząt w pakiecie 7

Uczestnicy programu powinni pamiętać o swoich zobowiązaniach, które podjęli składając pierwszy wniosek. Nieprzestrzeganie tych zobowiązań może skutkować często dotkliwymi sankcjami.

Zobowiązania rolnika

Rolnik przystępujący do Programu rolnośrodowiskowego zobowiązany jest przez okres realizacji programu, do:

• przestrzegania "podstawowych wymagań" czyli obowiązujących przy produkcji rolnej norm związanych głównie z ochroną środowiska tj.:
  • wymogów i norm określonych w przepisach o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (wymogi cross-compliance),
  • minimalnych wymogów dotyczących stosowania nawozów i środków ochrony roślin,
  • innych obowiązkowych wymogów dotyczących utrzymania i czystości w gospodarstwie oraz ochrony siedlisk,
• utrzymania, przez cały okres realizacji zobowiązania rolnośrodowiskowego użytków rolnych zadeklarowanych w ramach określonych wariantów na dzień rozpoczęcia zobowiązania,
• zachowania trwałych użytków zielonych i elementów krajobrazu rolniczego nieużytkowanych rolniczo na terenie gospodarstwa rolnego,
• realizacji programu przez 5 lat zgodnie z zapisami w planie rolnośrodowiskowym,
• prowadzenia Rejestru działalności rolnośrodowiskowej, zawierającego wykaz wypasów zwierząt oraz działań agrotechnicznych,
• przestrzegania innych wymogów określonych w poszczególnych pakietach i ich wariantach.

Rozporządzeniem z dnia 11 marca 2010 roku przywrócono pakiet Strefy buforowe. Obecnie Działanie. Program rolnośrodowiskowy obejmuje 9 pakietów rolnośrodowiskowych. W każdym pakiecie są warianty rolnośrodowiskowe, do których przypisane są konkretne szczegółowe zadania określone w rozporządzeniu.

Pakiet 1. Rolnictwo zrównoważone

Realizacja zadań w ramach tego pakietu ma na celu ograniczenie negatywnego wpływu rolnictwa na środowisko. Realizacja na obszarze całego gospodarstwa rolnego, płatność tylko do gruntów ornych.

Główne wymogi przy realizacji pakietu:
• przestrzeganie odpowiedniego następstwa roślin i doboru roślin (3 grupy roślin w ciągu 5 lat),
• ograniczenie nawożenia na GO do 150 kg N/ha, na TUZ - 120 kg N/ha,
• opracowanie corocznie planu nawozowego (należy posiadać aktualne analizy gleby!).

Pakiet 2. Rolnictwo ekologiczne

W tym pakiecie należy stosować metody uprawy ekologicznej, zgodnie z krajowymi i unijnymi przepisami o rolnictwie ekologicznym.
Warunkiem uczestnictwa w pakiecie jest rozpoczęcie procedury przestawiania na produkcję rolniczą metodami ekologicznymi pod kontrolą upoważnionej Jednostki Certyfikującej albo posiadanie certyfikatu zgodności wydanego przez taką jednostkę. Wymagania dotyczą m.in. przeznaczenia plonu, przestrzegania określonych terminów koszenia, wykonywania na plantacji zabiegów uprawowych i pielęgnacyjnych w przypadku upraw sadowniczych i jagodowych. Od roku 2011 rolnictwo ekologiczne powiązane musi być z produkcją zwierzęcą. Oznacza to, iż rolnicy, którzy nie mają zwierząt nie dostaną płatności "ekologicznych" do TUZ.

Pakiet 3. Ekstensywne trwałe użytki zielone

Wymogi w tym pakiecie dotyczą ograniczenia nawożenia azotem, zakazu przeorywania, wałowania, stosowania podsiewu, ilości i terminów pokosów oraz intensywności wypasu, w zależności od rodzaju wybranego wariantu oraz sposobu użytkowania danej działki: kośnego, pastwiskowego, czy kośno-pastwiskowego.

Pakiet 4. Ochrona zagrożonych gatunków ptaków i siedlisk przyrodniczych poza obszarami Natura 2000

Pakiet 5. Ochrona zagrożonych gatunków ptaków i siedlisk przyrodniczych na obszarach Natura 2000

W celu ochrony zagrożonych gatunków ptaków oraz zachowania cennych zbiorowisk roślinnych poza obszarami Natura 2000 (Pakiet 4.) oraz na obszarach Natura 2000 (Pakiet 5.) określono wymogi, które zakładają ograniczenie nawożenia, ilości i terminów pokosów lub kontrolę intensywności wypasu.
W tych pakietach podstawowym wymogiem jest posiadanie dokumentacji przyrodniczej sporządzonej przez upoważnionego eksperta w roku poprzedzającym rok rozpoczęcia realizacji zobowiązania rolnośrodowiskowego. Koszty transakcyjne poniesione w celu przygotowania takiej dokumentacji będą refundowane wraz z pierwszą płatnością rolnośrodowiskową.

Pakiet 6. Zachowanie zagrożonych zasobów genetycznych roślin w rolnictwie

Wymogi w tym pakiecie dotyczą uprawy lokalnych lub starych odmian gatunków roślin uprawnych zagrożonych wyginięciem i gatunków im towarzyszących. Od 2010 roku należy zrobić szkic nasadzeń gatunków i odmian w starym sadzie. Szkic jest załącznikiem do planu działań rolno środowiskowych i do wniosku składanego do ARiMR

Pakiet 7. Zachowanie zagrożonych zasobów genetycznych zwierząt w rolnictwie

Pakiet ten polega na wspieraniu i utrzymaniu hodowli lokalnych ras bydła, koni, owiec oraz świń zagrożonych wyginięciem, wpisanych do księgi hodowlanej oraz objętych programem ochrony zasobów genetycznych. Rolnik musi mieć odpowiednie zaświadczenie i potwierdzoną przez Instytut w Balicach listę zwierząt uczestniczących w pogramie.

Pakiet 8. Ochrona gleb i wód

Podstawowe wymogi w tym pakiecie zmierzają do utrzymywania roślinności na gruntach ornych w okresie między dwoma plonami głównymi w formie zasiewu jednogatunkowego lub mieszanki kilku roślin oraz do zwiększenia udziału gleb z okrywą roślinną w okresie jesienno-zimowym.

Pakiet 9. Strefy buforowe

Zadania w tym pakiecie polegają głównie na utrzymywaniu istniejących stref buforowych i miedz śródpolnych, tworzących podłużne pasy roślinności, ograniczające zanieczyszczenia wód, przeciwdziałające erozji oraz zwiększające różnorodność biologiczną terenów rolnych.

Zachęcam rolników do uczestniczenia w Programie rolnośrodowiskowym, ponieważ bycie "strażnikiem przyrody" jest bardzo zaszczytne a do tego można dostać za to wynagrodzenie. dostaje się zapłatę.

Małgorzata Wróblewska

20.04.2010