|
Krzewy okrywowe zamiast trawnika
Trawniki możemy spotkać niemal w każdym przydomowym ogrodzie. A to przede wszystkim dlatego, że uważa się je za mało kłopotliwe i niedrogie w utrzymaniu - co niestety nie jest prawdą. Trawy potrzebują przede wszystkim dużo słońca, a także wilgotnego i żyznego podłoża. Mają płytki system korzeniowy i dlatego bardzo źle znoszą przesuszenie ziemi. Poza tym, starannie wypielęgnowany zielony kobierzec jest czasochłonny i wymaga sporego nakładu finansowego. Dlatego alternatywnym rozwiązaniem, zwłaszcza dla osób szczególnie zapracowanych, mogą być, na przykład liściaste i iglaste krzewy okrywowe. Ciekawie się prezentują i co najważniejsze, prawie nie wymagają pielęgnacji. Może zatem warto zastanowić się nad wyeksponowaniem ich w swoim ogrodzie.
Co to są rośliny okrywowe
Roślinami okrywowymi określa się niskie krzewy, krzewinki, pnącza lub byliny, które sadzi się w celu szybkiego uzyskania zwartej okrywy, o małych wymaganiach glebowych, chroniących podłoże przed zachwaszczeniem, a nierzadko również i erozją. Muszą być one odporne na mróz, choroby i szkodniki, szybko się rozrastać i łatwo odnawiać (bez ingerencji człowieka lub z jego minimalnym udziałem). Rośliny okrywowe doskonale zastępują trawniki. Można je również sytuować w miejscach bardziej wymagających i trudno dostępnych, np. w warunkach głębokiego cienia lub na skarpach. Wszystkimi tymi zaletami charakteryzują się opisane poniżej krzewy okrywowe.
Jak sadzić i pielęgnować rośliny okrywowe
Żeby rośliny okrywowe dobrze się czuły w naszym ogrodzie, to przed ich posadzeniem, musimy starannie przygotować podłoże. Powinniśmy usunąć wszystkie chwasty i zanieczyszczenia (np. gruz). W razie potrzeby powinniśmy także wzbogacić glebę w substancje organiczne, na przykład dodając do niej obornika lub kompostu.
Rośliny sadzi się przeważnie po kilka sztuk na metr kwadratowy, w zależności od gatunku i odmiany. Po 2-3 latach zwykle bardzo ładnie okrywają glebę. Nie należy jednak umieszczać ich zbyt gęsto, gdyż mogą (i z pewnością będą) ze sobą konkurować i nadmiernie się wyciągać, a w konsekwencji część z nich może "zginąć" i nasza okrywa straci efekt dekoracyjny. Nie poleca się również zbyt "oszczędnego" sadzenia roślin, ponieważ trudno będzie później uzyskać ładną zwartą okrywę. Do najważniejszych zabiegów pielęgnacyjnych należy podlewanie i nawożenie, a także ściółkowanie roślin na zimę w pierwszym i drugim roku po posadzeniu, zanim dobrze się rozrosną.

Charakterystyka niektórych gatunków i odmian krzewów okrywowych
Gatunek/ odmiana |
Opis |
Krzewy liściaste |
| Dereń rozłogowy (Cornus stolonifera) 'Kelseyi' |
Odmiana karłowa, dorastająca do 0,6 m wysokości. Ten gęsty krzew ma wzniesione cienkie pędy w pięknym karminowym kolorze. Tworzy bardzo zwartą okrywę, praktycznie uniemożliwiając rozwój chwastom. Nie jest wrażliwy na zasolenie gleby. Dobrze udaje się na stanowiskach słonecznych i wilgotnych. Najlepiej sadzić 3-4 sztuki na m2. |
| Tawuła japońska (Spiraea japonica) 'Little Princess' |
Krzew o ciemnych wzniesionych pędach, dorastający do 0,7 m wysokości. Kwitnie obficie w maju i czerwcu (drobne, różowofioletowe kwiaty zebrane są w szczytowych częściach pędów). Rośliny te mają przeciętne wymagania, choć preferują stanowiska słoneczne. Sadzimy 4-5 sztuk na m2. |
| Barwinek pospolity (Vinca minor) 'Atropurpurea' |
Niski, zimozielony, płożący się krzew dorastający do 0,3 m wysokości i około 0,5 m szerokości, o skórzastych ciemnozielonych liściach. Kwiaty fioletowo-purpurowe z jasno różowym środkiem ukazują się na roślinie od maja do września. Lubi stanowiska cieniste. Dobrze rośnie na glebach żyznych i dostatecznie wilgotnych. |
| Berberys Thunberga (Berberys thunbergii) 'Dart's Red Lady' |
Przez cały sezon wegetacyjny zdobią go purpurowe liście, wiosną pojawiają się żółte kwiaty z bordową obwódką, zwisające pojedynczo lub po 2-5 w pęczkach, jesienią zaś - owalne owoce. Ma przeciętne wymagania co do stanowiska, ale lubi dużo słońca. Sadzenie: 3-4 szt./m2. |
| Róże okrywowe(Rosa rugotida) |
To grupa gatunków o pięknych kwiatach i owocach. Do najbardziej znanych należą odmiany: Rosa 'Hansa', Rosa 'Balerina', Rosa 'Fairy Dance', Rosa 'Imerse', Rosa 'Sommerwind'. Wszystkie róże okrywowe mają podobne wymagania w stosunku do podłoża i stanowiska, tzn. preferują gleby przeciętne i słoneczne miejsca, są stosunkowo odporne na suszę i zanieczyszczenie środowiska miejskiego. Ich wadą jest niewystarczająca odporność na mróz. Najbardziej wytrzymałe na niską temperaturę są Rosa 'Hansa' i Rosa 'The Fairy'. |
| Żarnowiec rozesłany (Cytissus decumbens) |
Krzew dorastający do 0,2 m wysokości, o pokładających się pędach. Obficie kwitnie w maju i czerwcu; kwiaty mają intensywnie żółty kolor. Wymaga miejsc słonecznych. Na zimę należy go przykrywać. Sadzimy 3-4 szt./m2. |
| Trzmielina. Fortune'a (Euonymus fortunei) 'Sunspot' |
Ścielący się krzew tworzący kobierce o wysokości 0,2-0,3 m. Liście nie opadające na zimę, z żółtozłocistym paskiem wzdłuż liścia, na zewnątrz lśniąco-ciemnozielone. Może rosnąć pod koronami drzew. Toleruje słońce. |
| Irga dammera (Cotoneaster dammmeri) 'Eichholz' |
Zimozielony, gęsty, zadarniający krzew, dorastający do ok. 0,3 m i ok. 1,0 m szerokości, pędy leżące na ziemi łatwo się ukorzeniają. Może rosnąć na stanowiskach słonecznych lub półcienistych. Roślina mrozoodporna. |
Charakterystyka niektórych gatunków i odmian krzewów okrywowych
Gatunek/ odmiana |
Opis |
Krzewy iglaste |
| Jałowiec chiński (Juniperus chinensis) 'Gold Coast' |
Ma wyraźnie przewieszające się pędy i zabarwione na złocistozielony kolor igły. Wymaga stanowisk słonecznych. Dojrzałe okazy mogą osiągać nawet 1 m wysokości. Sadzimy 2-3 szt./m2. |
| Jałowiec pospolity (Juniperus communis ) 'Minima' |
Karłowa odmiana jałowca, dorastająca do 0,25 m. Ma szarozielone igły, które dodatkowo pokrywa błękitny, woskowy nalot. Sadzimy 2-3 szt./m2. |
| Jałowiec płożący (Juniperus horizontalis) 'Blue Chip' |
Dorasta do 0,25 m wysokości i ma lekko wznoszące się pędy. Z daleka - wyglądem - przypomina falującą wodę; efekt ten dodatkowo pogłębia zielonkawoniebieska barwa igieł. Sadzimy 2-3 szt./m2. |
| Jałowiec płożący (Juniperus horizontalis) 'Prince of Wales' |
To bardzo niska odmiana (ok. 15 cm wysokości). Osiąga ok. 1,5 m średnicy. Rocznie przyrasta ok. 10 cm. Jej gałązki nachodzą dachówkowato na siebie i przypominają pióra, a igły mają kolor od jasnozielonego do lekko błękitnego. Lubi słoneczne stanowiska. Należy sadzić 3-4 szt./m2. |
| Świerk czarny (Picea mariana) 'Nana' |
Osiąga maksymalnie 0,5 m wysokości i charakteryzuje się krótkimi i gęstymi przyrostami. Tworzy zwartą okrywę. Wiosną dodatkową ozdobą rośliny są młode, jasnozielone przyrosty. Zaleca się sadzić 3 szt./m2. |
| Jałowiec płożący (Juniperus horizontalis) 'Wiltonii' |
Krzew płożący, dorasta do ok. 0,15 m wys. i 2 m szer., przyrasta rocznie ok. 15 cm. Gałązki zielono-niebieskie, bardzo wiotkie, rozgałęziające się, pełzając po ziemi tworzą gęsty "dywan''. |
| Jałowiec łuskowaty (Juniperus squamata) 'Blue carpet' |
Gęsty, szeroko rozrastający się krzew, o stalowoniebieskich igłach, o pokroju ścielącym, wys. ok. 0,5 m, szer. do 3,0 m. Najlepsze są dla niego gleby piaszczyste, piaszczysto-gliniaste. Duża wytrzymałość na suszę. |
Edyta Kwiatkowska
11.01.2010
|