Mieszanki owsa z jęczmieniem

W strukturze zasiewów zbóż w województwie podlaskim mieszanki zbożowe stanowią 38%; jest to znacząca pozycja w bilansie paszowym gospodarstw. Otrzymujemy wiele pytań od rolników dotyczących możliwości uprawy, składu gatunkowego i odmianowego przygotowywanych komponentów do siewu.

Wychodząc naprzeciw oczekiwaniom zainteresowanych, Dział Doświadczalnictwa Terenowego na zlecenie IUNG w Puławach, kolejny rok prowadził doświadczenia: "Określenie przydatności nagoziarnistych odmian jęczmienia (Rastik) i owsa (Akt) do uprawy w mieszankach".

Jedno z doświadczeń było zlokalizowane w miejscowości Stelmachowo, rejonie znacznej koncentracji chowu trzody chlewnej. Andrzej Sołowiński, rolnik prowadzący doświadczenie poszukuje sposobów obniżania kosztów hodowli trzody. Znaczącą pozycją w kosztach są pasze, stąd chętnie podjął temat wprowadzania do mieszanek odmian o większej zawartości białka, a mniejszej łuski. Oprócz odmian nagoziarnistych przedmiotem badań były odmiany oplewione: owies Jawor i jęczmień Rataj.
Wymienione odmiany w mieszankach zasiano 16 kwietnia w dwóch gęstościach siewu:
II czynnik- gęstość siewu - liczba ziarn/m2
- jęczmień 130 + owies 230 ziarn/m2
- jęczmień 160 + owies 280 ziarn/m2,
co po uwzględnieniu parametrów jakościowych materiału siewnego stanowiło wysiew 141-176 kg/ha mieszanki.
Na całości doświadczenia, w stanowisku po burakach cukrowych zastosowano nawożenie mineralne: przedsiewnie N - 40, P2O5 - 40, K2O - 90 kg/ha i pogłównie w fazie krzewienia 20 kg azotu. Chwasty były zwalczane Linturem. Nie zachodziła potrzeba zwalczania chorób, zaś szkodnikom (skrzypionce) zapobiegano opryskując obrzeża poletek insektycydem Nurelle. Warunki pogodowe prowadzenia doświadczenia były nie najlepsze. Najpierw niedobór wilgoci na wschody, a następnie susza - koniec maja do końca drugiej dekady czerwca. Dopiero wraz z opadami pod koniec czerwca stan mieszanki znacznie się poprawił i uzyskano dość dobre wyniki (zestawienie w tabeli). Materiał nasienny uzyskany z doświadczenia, rolnik zamierza wykorzystać do siewu, w tym mieszankę Rataj z Aktem, która najwyżej plonowała. Zebrane ziarno ze wszystkich poletek było dorodne, próbki zostały przekazane do laboratorium IUNG w Puławach w celu określenia zawartości białka i udziału komponentów. W trakcie prowadzenia doświadczenia zaobserwowałem: jęczmień jary w mieszance był mniej porażony przez choroby w porównaniu z zasianym w czystym siewie na sąsiednim polu. Udział owsa Akt w mieszance z jednej strony zwiększa plon białka, a z drugiej sztywniejsza grubsza słoma tej odmiany jest mniej podatna na wyleganie, stanowi wręcz roślinę podporową dla jęczmienia (na doświadczeniu nie stwierdzono wylegania roślin).

Najwyższy plon uzyskano przy zwiększonej normie wysiewu, związane to było z niedoborem wilgoci w okresie wschodów i krzewienia. Dobry wpływ na wschody przy niedoborach wilgoci ma wałowanie posiewne wałem pierścieniowym (był zastosowany na sąsiednim polu). Przy siewie zbóż jarych w mieszankach na kompleksie pszennym dobrym warto dodać pszenicę jarą odmian o większej odporności na wyleganie jak: Eta, Hena czy Santa. Doświadczenie było zlokalizowane przy ruchliwej drodze Tykocin - Jeżewo stąd duże zainteresowanie tematem okolicznych rolników, zaś w trakcie seminarium czerwcowego na plantacji spotkali się rolnicy i doradcy z powiatów: Bielsk Podlaski, Białystok i Hajnówka. Szerzej technologię uprawy i wyniki będę prezentował w trakcie szkoleń zimowych.

inż. Jan Urwan