|
Żywienie
z wykorzystaniem pastwiska - to najtańsza produkcja mleka
Pastwisko
racjonalnie nawożone i użytkowane pozwala najtaniej produkować
mleko. Ruch i świeże powietrze korzystnie wpływają na
produkcyjność, płodność i zdrowotność bydła. Przeprowadzone
badania i obserwacje wykazały, że krowy utrzymywane w systemie
alkierzowym na uwięzi są mniej produkcyjne, a ich użytkowanie
jest przeciętnie o jedną czwartą krótsze w porównaniu
do korzystających latem z pastwiska, a zimą z ruchu i słońca
na wybiegu. Wypas należy tak zorganizować, aby krowy każdego
dnia miały dostatek młodej zielonki oraz możliwość odpoczynku
na zacienionej kwaterze wypoczynkowej ze stałym dostępem do
wody i lizawek solnych. Przy wysokiej wydajności krów oraz
małej powierzchni pastwisk dobrze jest, gdy krowy raz w ciągu
doby korzystają z wypasu, a w następnym odpasie są karmione
zielonką dowożoną do obory lub na wybieg.
Najlepsza do wypasu
jest trawa o odroście 12 do 20 cm.
Taka zielonka posiada najwyższą
koncentrację składników pokarmowych. Odznacza się wysoką strawnością
i jest chętnie zjadana przez bydło w dużych ilościach. Krowa
z dobrego pastwiska przy pobraniu do woli młodej zielonki
może wyprodukować ok. 20 litrów mleka, bez wyraźnego pogorszenia
kondycji. Natomiast przy skarmianiu starej trawy zaledwie
5 do 10 litrów. Należy pamiętać, że zielonka młoda w stosunku
do potrzeb krów zawiera:
- stosunkowo dużo białka,
- wystarczającą ilość witamin oraz dostateczną wapnia i fosforu,
- mało włókna i niektórych składników głównie sodu.
Białko zielonek w 80% ulega rozkładowi w
żwaczu do amoniaku, a w ponad 20% przechodzi przez przedżołądki
bez zmian, podlegając trawieniu wraz z białkiem obumarłych
drobnoustrojów w trawieńcu i jelicie cienkim skąd składniki
są wchłaniane do krwi i służą do produkcji mleka. Przy niedoborze
związków energetycznych duża ilość amoniaku jest niewykorzystana
przez bakterie i ten amoniak przenika do krwi, obciąża
wątrobę i jest wydalany z moczem z organizmu w postaci mocznika.
Dlatego też wykorzystaniu amoniaku i wyższej produkcji mleka
sprzyja zaopatrzenie krów w łatwo strawne węglowodany np.:
skrobię zbóż.
Żywienie uzupełniające zielonki
Krowom o wydajności do 18-20
litrów mleka dziennie (przy skarmianiu młodych zielonek do
woli) wystarczy dostęp do słomy i soli lizawki. Natomiast
przy wydajności wyższej trzeba stosować dodatek energetycznej
paszy treściwej (suche wysłodki buraczane, śruty zbożowe)
w ilości 0,5 kg na produkcję każdego dodatkowego litra mleka
i mieszankę mineralną w ilości 50-100 g na krowę dziennie.
Dawka paszy treściwej
wystarczy do 6 kg na krowę dziennie
Pobranie zielonki przez
krowę w znacznej mierze określane jest przez ilość zadawanej
paszy treściwej. Każdy dodany 1 kg paszy treściwej zmniejsza
pobranie średnio około 0,5 kg suchej masy traw. Wraz ze wzrostem
ilości paszy treściwej ilości te są jeszcze większe. Przy
podaniu 5-6 kg paszy treściwej 1 kg s.m. paszy treściwej zmniejsza
pobranie 1 kg s.m. trawy. Od 6 kg paszy treściwej na dzień
jest prawie niemożliwe zwiększenie pobrania paszy ogólnej
(zielonki i paszy treściwej). Dlatego też stosując wyłącznie
wypas pastwiskowy i paszę treściwą trudno jest uzyskać wyższą
wydajność krowy niż 30 litrów dziennie bez jej schudnięcia.
Ze względów ekonomicznych nie powinno się podawać więcej niż
6 kg paszy treściwej dziennie na krowę. Podwyższenie o 1 do
2 kg dziennie jest jednak uzasadnione przy złej pogodzie i niewystarczającym
odroście trawy.
Uzyskanie wydajności większej niż 30 litrów
mleka dziennie bez korzystania ze składników własnego ciała
można uzyskać, kiedy krowy są na pastwisku pół dnia i w oborze
dodatkowo podaje się wysokoenergetyczną paszę podstawową (bardzo
dobrej jakości kiszonkę z kukurydzy) i treściwą o wysokiej
koncentracji energii. Jednak skarmianie kiszonki z kukurydzy
szczególnie w ciepłych miesiącach jest utrudnione z powodu
wtórnej fermentacji i pleśnienia. Zapobiec temu można przez
specjalne kiszenie kukurydzy z dodatkiem konserwantów.
mgr inż. Stanisław Nowowiejski
|
